コメニウスの著作は、言及されることは多いものの、日本語で翻訳出版されている著書はきわめて少数である。
出版されているもの
コメニウスの著作で日本語に翻訳され出版されているのは、以下の著作である。
|
1 | 鈴木秀勇 訳 | 『大教授学1,2』 | 明治図書 | 1962
|
|
2 | 藤田輝夫 訳 | 『母親学校の指針』 | 玉川大学出版部 | 1986
|
|
3 | 井ノ口淳三 訳 | 『世界図絵』 | ミネルヴァ書房 | 1988
|
|
3’ | 井ノ口淳三 訳 | 『世界図絵』 | 平凡社 | 1995
|
*現在容易に入手できるのは上記3’の『世界図絵』だけである。
藤田訳の私家版
ただし、藤田輝夫(秋田大学)が精力的に翻訳を進めており、現在コメニウスの主要著作はほとんどが日本語に翻訳されている。それらの翻訳のいくつかは『日本のコメニウス』に随時掲載されているが、大部分はワープロで印刷された私家版の状態となっている。
藤田輝夫による翻訳一覧
(チェコ語特有の文字がうまく印字されないのはご容赦願いたい)
- 『地上という迷宮と心という別荘』(Labyrint sv ta a Lusthauz srdce)
- 『天への手紙』(Listov do nebe)
- 『孤独について』(0 Sirob )
- 『開かれた言語の前庭』(Janua Linguarum Reseratae Vestibulum)
- 『ラテン語の前庭の補遺』(Vestibuli Latinae Linguae Auctarium)
- 『開かれた言語の扉』(Janua Linguarum Reserata)
- 『教授論究』(Didactica Dissertatio)
- 『コルボフへの手紙』(Peter Colobovius)
- 『汎知学の前駆』(Prodromus Pansophiae)
- 『汎知学の試みの説明』(Conatuum Pansophicorum Dilucidatio)
- 『最新言語教授法 第10章 分析的教授学』(Novissima Linguarum Methodus X)
- 『汎知学校』(Schola Pansophica)
- 「ハンガリーへの招請についての報告」(De Vocatione in Hungariam Relatio)
- 「七学年を備える汎知学校の輪郭」(Scholae Pansophicae Classibus Septem Adornandae Delineatio)
- 「汎知学を学習するさいの明らかになった障害について」(De Repertis Pansophici Studii Obicibus, dequi tollendis illis deliberationes variae)
- 「才能の啓培についての講話」(De Ingenium Cultura Oratio)
- 「才能を啓培する主要な道具すなわち書物について」(De Ingenia Colendi Primario Instrumento, Libris)
- 『良く秩序づけられた学校の法』(Leges Scholae Bene Ordinatae)
- 『栄えあるレシュノ・ギムナジウムの法』(Leges Illustris Gymnasii Lesnensis)
- 『演劇で表示された大祖アブラハム』(Abrahamus Patriarcha Scena Repraesentatus)
- 『甦えるジオゲネース・キニク』(Diogenes Cynicus Redivivus)
- 『遊戯学校』(Schola Ludus)
- 『知恵の箕』(Ventilabrum Sapientiae)
- 『運命の創造者』(Faber Fortunae)
- 『炬火の引き渡し』(Traditio Lampadis)
- 『教授学の補遺』(Paralipomena Didactica)
- 『教授学機械』(Machina Didactica)
- 『ダビデに対するナタンの秘話』((Sermo secretus Nathannis ad Davidem)
- 『国民の繁栄』(Gentis Felicitas)
- 『地球の実践的な三段論法』(Syllogismus Orbis Practicum)
- 『汎知学の百の対話』(Centum Dialogi Pansophicae)
- 『教授学の落ち穂拾い』(Spicilegium Didacticum)
- 『モンタヌス宛の手紙』(Epistula ad Montanum)
- 『必須の一事』(Unum Necessarium)
- 『平和の天使』(Angelus Pacis)
- 『事物の扉』(Janua Rerum Reserata)
- 『汎教育』(Pampaedia)
- 『汎言語学』(PANGLOTTIA)
- 『汎改革』(PANORTHOSIA)
- 『汎勧奨』(PANNUTHESIA)
- 『汎知学事実辞典』(部分)(LEXICON REALE PANSOPHICUM)
- 『エリヤの叫び』(Clamores Eliae)抜粋
- 新版『扉』の「文法」についての注釈書
太田訳の私家版
いくつかの著作は太田によっても翻訳されている。それらは以下の通り。
- 『人間に関する事柄の改善についての総審議 序文 ヨーロッパの光の人々へ』
(De rerum humanarum emendatione consultatio catholica ad genus humanum ante alios vero ad eruditios, religiosos, potentes europae Europae Lumina)
- 『汎覚醒』(Panegersia)
- 『汎啓明』(Panaugia)
目次のページに戻る
k-ota@u-aizu.ac.jp
up date September 26, 1999